قناتهای باستانی
قناتهای باستانی
جزیره خارک، بیدلیل، مهم و مکان مستمر زیستی نشدهاست. تصور کنیم این جزیرهای در میان دریایی از آب شور خلیج فارس. چگونه در جزیره در میان آب شور میتوان زندگی کرد؟
تصور کنید در طول تاریخ، حتما خواندهایم، جزیره خارک مامن ملوانان و دریانوردان بوده. چرا؟
چون، این جزیره آب دارد. آب شیرین. از شگفتیهای طبیعت اسن که جزیرهای کوچک در دل دریای آب شور، آب شیرین آشامیدنی دارد. این آب کجاست؟
خارک مجموعاً ۹۵ حلقه قنات دارد. به گفته بسیاریها، با توجه به اینکه ایرانیان نخستین قومی بودهاند که قنات ساختهاند، قناتهای آب شیرین خارک به عنوان نخستین قناتهای جهان شناخته شدهاند که روزانه در حدود ۱۲۰ هزار لیتر آب از آنها کشیده میشود، قناتهای اودنه در مجموعه باغ ولایت، قناتهای باغ پیرمرد و قناتهای کلیسای نسطوریان، از جمله معروفترین قناتهای خارک است.
آب شیرین جزیره خارک، در طول تاریخ، علاوه بر گودالهای طبیعی، از طریق حفر دهها چاه آب و رشتههای قنات و نیز هدایت مصنوعی آبهای سطحی فراهم شده از بارندگیها به سدهای کوچک و گودالهای طبیعی جزیره فراهم میشده است.
در سراسر جزیره بازماندههای دایر یا بایر سامانههای گردآوری و استحصال آب شیرین به چشم میخورد که عبارتند از راه آبههای کوچک و بزرگ هدایت آب به چالههای طبیعی یا دست ساخته، تا چاههایی که دهها متر در دل سنگ کنده شده و گاه دارای چرخهای آبکشی با نیروی گاو و دیگر چارپایان بودهاند و نیز کاریزهای کهنسالی که در جای جای جزیره دیده میشوند و به دلیل بی توجهی در حال تخریب و نابودی هستند. برخی از این چاهها همچنان دارای آبی بسیار شیرین هستند که بهره برداری چندانی از آنها نمیشود، همچنین چاههای دیگری نیز در جزیره وجود دارند که مردمان خارک به مانند دیگر نواحی جنوبی ایران، در انتهای آنها درختان مو را میکارند، این درختان بدون نیاز به آبیاری و با استفاده از رطوبت اعماق چاه، هر کدام سالانه تا چند صد کیلو انگور بار میدهند.
قنات اودنه که جزء معروفترین قناتهای جزیره ست، بهصورت محوطهای سنگ چینشده با ارتفاع تقریبی دو متر است که در دل صخرهها کنده شدهاست و در حدود ۵۰ متر از آن را میتوان به راحتی پیمود. آب این قناتها توسط راه آب باریکی به حوض روبروی این قنات ریخته میشود.
سرسبزی و وجود باغهایی در اطراف این قنات، این مکان را به یکی از مکانهای تفریحی جزیره خارک تبدیل کردهاست.
منبع:وب سایت جامع گردشگری بوشهرو
